Бүгін сайлауға бардық. Кореяға келгелі елшілікке бірінші рет баруым. Ғимараттардың арасымен бара жатқанымызда алыстан алдымыздан желбіреп мен мұндалап көк туымыз көрінді.

Есікке тақай бергенімізде, біздің келе жатқанымызды терезеден көріп отырса керек, бір азаматымыз «Ассаламу ‘алейкум» деп есік ашып, бізді қарсы алды. Аллаһтың сәлемін жолдаған ағамыздың сөзін естіп, ішім жылып сала берді. Ішке кірсек, бізден бұрын келгендер дастархан басына жиналып, шай ішіп, әңгімелесіп отыр екен.

Алдымен келген шаруамызды бітірейік деп, аты-жөнімізді айтып, тіркелдік те, өз таңдауымызды жасап, біз де дастархан басына кеп, аяқ жақтағы орынға жайғастық. Дастархандағы шелпек, бауырсақ, сүтті шайды көріп, өз елімізде отырғандай сезіндік.

Арада біраз уақыт өткен соң, елші мырза кіріп келді. Шынымды айтайын ба? Шынымды айтсам, қара басқанда, осы күнге дейін Кореядағы елшінің кім екенін білмеппін. Тіпті, кіріп келгенде бәрі өре түрегелгенін көрсем де, ол кісіні елші деп ойламаппын. Тек бұ кім болды екен деген сұрақ мазалағаны сол еді жанымдағы құрбым сыбыр ете қалды. Саясаттан алшақ жүрсем де, мұндай нәрселерді білуге тиіс едім ғой деп сол жерде отырып өзімді бір сыбап алдым. Мұным шынымен де ұят болды енді.

Сонымен Дархан ағамыз он жетінші сайлаушы болып, өз таңдауын жасаған соң, дастархан басына келіп, төрден орын алды.

Елші мырза сайлауға келгендердің кім екенін сұрап білген соң, өзінің жетістіктері туралы, Корея туралы біраз сыр шертті.

(Ақпаратты орысша естісем, есімде көп нәрсе қала бермейді. Есіме түскенін екшелеп жазуға тырыстым)

«Адамда қызығушылық болса, бәрін істеуге болады» – дейді Дархан Бердалиев. Елші ағамыз алғашқы қызмет жолын мектепте мұғалім болып бастаған екен. Сол қызығушылығының арқасында осы дәрежеге жетсе керек. Сөз арасында өзінің жұмыс істеп жүріп, қоғамда ізгілікті іс істеуге қызығушылығы артқанын тілге тиек етті. Ең алдымен мүгедек жандарға қол үшін бергісі келіп, 50 кресло алуды мақсат еткен екен. Алдағы қойған мақсатынан асып өтіп, Қазақстандағы мүгедек жандарға 770 кресло сыйлапты. Каспий теңізінде жұмыс істейтіндерге екі кеме сыйға тартыпты. Ұсталған, десе де, жағдайы жақсы екенінен хабардар етті. (Бұдан да басқа әңгімелері болған, суретке түсіріп, өзіммен-өзім қарбалас боп жүріп, ести алмадым. )Дархан Бердалиев басқа да тақырыптарда өзінің әңгімесін өрбітіп, Корея туралы ой бөлісті.

Біраздан соң, өзінің кабинетінде болатынын айтып, шығып кетті. Шығар алдында, палау жеп кетіңдер, тапсырыс бергенбіз, қазір әкеледі деп қонақжайлығын көрсетті.

Ол кісі кеткен соң, мен де бәрімен қоштасып, кері қайттым. Палауын жегім-ақ келіп еді, шаруаларым болған соң, қимай қоштастым. )))

Кетіп бара жатқанда, басқа да студенттер кеткендердің орнын толтырып жатты. Ішінде қазағы, кәрісі бәрі бар. Көріп қуандым. Елім деп келгендеріне… )))

Билікте отырғандарды мақтап, жағымпазданайын деген арам ойым жоқ. Тек айтқан әңгімесін сіздерге де айтқым келді. Негізі адамның қандай екенін былай қойғанда, мынадай ізгілікті шараларды тек билік басындағылар немесе қалтасы қалыңдар ғана емес, біздің де істеуге тырысу керек екенімізді айтып өткім келді. Тіпті ізгілікті шараны істеуді мақсат қою емес, соны істеу басыма кіріп шықпағаны есіме түсіп, әңгімені өзіме бір сын сияқты тыңдадым. Ел айтып істесін, айтпай істесін, ең бірінші мәселе ол – істеу! Ар жағын иманыңызға қарай өзіңіз реттеп аласыз.

Ұмытпасам, осыдан бір ай бұрын-ау деймін, елшіліктен хабар келген. Сайлауға кім қатысады, кім қатыспайды? Бастапқыда, шыны керек, «саясатқа қызықпаймын, партиялардың не істеп, не қойып жатқанынан хабарым да жоқ» деп тартыншақтаған едім. «Қазақстан, қазақ» деп кейде патриот боп кетем өзімше. Сөйтіп жүріп, сол елімнің алдындағы азаматтық борышымды өтемегенім ұят шығар дедім енді. )) Елшілікке хабарласып, тіркелдік.

Содан осы жақында Facebook-тағы The Kazakhstan Students Society in Korea деген бірлестіктен хат келді. Сайлауға қатысатындардың тізімін жариялаған екен, ішінен өз есімімді көріп, көңіл жайланды.

Бұл бірлестік туралы, Аллаһ қаласа, кеңінен тоқталып өтемін. Кореядағы қазақстандық студенттердің басын құрайтын осы бірлестік.

Сонымен Кореяға келгелі көрмеген елшілікті де көретін болдық, Аллаһ амандығын берсе…

Айтпақшы, дастархан жайып күтеміз деп елшілікте істейтіндер айтып жатыр еді. Ертеңгі күн Кореядағы қазақтардың тағы бір үлкен кездесуі болайын деп тұрған сияқты. Қалай боларын бара көреміз…

Бір үлкен компанияда жұмыс істейтін, жастары отыздан асқан, бойдақ жігіттер.

31 жас: «Ақша жинап, енді үйленемін бе десем, тағы да жетпейтін сияқты көрінеді…»

Интервью/35жас: «Жанымда жүргендердің көбісі отыздан асқан бойдақ жігіттер. Ешқайсы да тезірек үйлену керек деп ойламайтын сияқты. »

Негізі 1990 жылы жігіттер 28 жаста үйленіп, ал қыздар 25 жаста тұрмыс құрған болса, 20 жыл ішінде 4 жылға кейінге шегерілді. Қазір жігіттер 32 жасында үйленіп, ал қыздар 29 жасында тұрмысқа шығатын болды.

Ержігіттерді отыз екі жасқа дейін кәрі бойдақ деп атаудан қалдық.

30-дан асса да, әлі үйленбеген жігіттер саны 1995 жылы 18,6%-ды құраса, былтыр 49,8%-ға көтерілді.

40-жастан асқан әрбір 7 жігіттің біреуі әлі үйленбеген. Бірақ, осы кеш үйлену қоғамға да өз зардабын тигізуде.

Интервью. И Сам Шик(Korea Institute for Health and Social Affairs): «Егер бұлай жалғаса беретін болса, туу көрсеткіші қатты төмендеп, мемлекетіміздің болашақта даму қуаты әлсірейді. Бұл үлкен мәселе».

Nuclear family көбеюде, соның ішінде жалғыз басты қарттардың саны өсіп келеді.

65 жастан асқан қарттардың 5-нің ішінде 3-і бала-шағасымен бірге тұрмайды екен. Қарт әйелдердің 10 адамның ішінде 3-і жалғыз тұратыны анықталды.

KBS news Пак Э Уон.

http://news.kbs.co.kr/economic/2012/01/09/2417062.html

Метис балалар мектепте жәбір көріп, өз ортасынан бөлініп қалуда. Корей тілінде дұрыс айта алмауы (произношение), терісінің түсінің өзгеше болуы себепті жүрекке тиетін ауыр сөздер естуде.

Шешесі ганалық, әкесі корей, екеуінен туған үш ағайынды.

Бет-әлпеті корейлерден өзгеше болуы себепті мектепке барудың өзі бір азап. Корей тілінде толық сөйлей алмаған соң, өзімен бірге оқитын оқушылардың мазағына ұшыраған.

Еліміздегі ұлты басқа әке-шешеден туған балаларға зерттеу жүргізгенімізде жартысынан көбі корей тілінде дұрыс айта алмауы себепті (произношение) балалардың алдында мазақ болғаны туралы нәтижеге қол жеткіздік. Сонымен қатар, терісінің түсін сөз етіп, мазаққа қылғаны, «өз еліңе кет» деген сөздер естігені туралы жауап алдық.

Дұрыс айта алмауы (произношение) – 41, 9%, тері түсінің өзгешелігі – 25,3%,  “Өз еліңе кет” – 21%, бөліп-жару – 15%.

Нәсілдік кемсіту асқынып бара жатыр. Бірақ, мектептердің оған қарсы шара қолданатын түрі жоқ.

00 бастауыш мектеп қызметкері: «Біздің мектепте ұлты басқа әке-шешеден туған балалардың саны – 30. Бірақ, осы уақытқа дейін балалар арасында оларды мазақтау немесе кемсіту болған емес».

Ең маңыздысы – оларға ерекше көңіл бөлу емес, қайта оларды басқа оқушылармен тең көру.

Интервью: «Бұл кісілерге міндетті түрде көмек беру керек емес. Тек біздің көршіміз, бірге тұрып жатқан адам ретінде…»
Еліміздегі жасы он сегізге толмаған метис балалар саны – 150 000. Қазіргі жағдай осылардың бәріне өз зардабын тигізіп отыр.

KBS news Жоң Ён Ук.

http://news.kbs.co.kr/society/2012/01/09/2417064.html

Аударған: Блог иесі^^

Қазақстанда оқып жүргенде бр корей мұғалім сабақ беріп еді. Екеуміз бір қалада жүрсек те, кездесудің сәті түспей жүрген. Ойда жоқта, бір күні сол апайымнан хабар келді. Кездесейік, менің уақытым бар, мүмкін болса, бірге саяхаттап келсек деді. Қуана келістім.

Қазақ емеспін бе, уәделескен жерге кештеу жеттім. Алдын ала жіберген хабарымды көрмей, апайым көлігінде күтіп қалыпты. Күттіріп қойғаныма ұялып отырсам, келгеннен «таңғы асыңды ішпеген шығарсың» деп әкелген ыстық шайы мен когумасын (тәтті картоп) ұсынды.

(Суреттердегі дата – техникалық ақау^^)

Сонымен күннің суықтығына қарамай, бірден жолға шықтық. Екеуміз де жолды білмейміз. Бізге мына navigation көмектесті. Соның бастауымен барар жерімізді дәл тауып бардық.

Сонымен корей ауылы)))

Ауыл іргесінде

Ауылға кірер қақпада қарауылдар тұр екен. Олардың оң жағында билет сататын кассасы бар екен. Ол жерде де корейдің ұлттық киімдерін киген қыздар отырды.

Ауылға кіре бергенімізде сол жағымызда мына бір түсініксіз мүсіндер тұрды. Жанымдағы кісінің айтуынша, бұл корейлердің ауылды қорғайтын “Қорғаушы құдайы” екен.

Сосын бірден көзге түскен нәрсе тілек тілейтін орындар.

Ауыл үйлері

Бұл үйлерде негізінен қарапайым халық, кедейлер тұрған.

Дәулетті жанұялардың үйі

Ауыл тұрғындары

Ауылдағы ұста)) Жасаған пышақтары керемет ^^

Келесісі қасық жасайтын шебер

Егінші

Қылмыскерді іздейміз!!!

Ауылдың малы

Ауылдағы шаруашылыққа қолданылатын құрал-жабдықтар.

Көпшілігі біздікіне ұқсап келеді. Бірақ солардың ішіндегі мына бір құралды көріп таңқалдым. Бізде ауылда бақшада көкеністерді еккенде малдың қиын пайдаланушы еді. Онда да кез келгенін емес.

Ал корей халқы бұрын адамдардыкін пайдалыпты. Сонда осы құралды пайдаланған көрінеді. Апайымның айтуынша, қазір адамдардыкін пайдаланбайды. Себебі, қазір адамдар көбінесе, химикаттармен тамақтанады. Бұрынғыдай таза емес дейді.

Ауылдағы ұлттық ойын-сауық

Оның негізгі бағдарламасы былай

Біз тек екеуін ғана тамашаладық. Оның бірі “Ноңак” деп аталатын корейлердің ұлттық биі.

Келесісі “Арқанмен жүру”

Арқанмен жүріп, екі шетіне тоқтағанда әзіл қалжыңға сүйеп, әр түрлі әңгімелер айтып, көрермендердің көңілін көтереді. Ар жағында отырған екі жігіт ұлттық аспапта ойнап, оған демеу болып отырады. Кореяда мұндай адамдар санаулы-ақ. Ары кетсе, екі-үшеу ғана.

Бұдан басқа да қойылымдары бар екен. Оған қарамадық. Әдетте қыстан басқа мезгілдердің бәрінде корейлердің үйлену тойы рәсімін көрсететін көрінеді.

Кіру – 15000 (шамамен 15$), атқа отыру – 5000 (5$), тамақ бағасы – 8000 (8$)-дан басталады.

Бұдан басқа да тамақтанатын орындар т.б. жерлер көп, ауыл ауқымды жерді алып жатыр.

Жалпы корей ауылы мені таң қалдырды. Себебі бұл мемлекеттің құзырында емес, жеке меншік дүние екен. Бизнес. Мұндағы ауыл тұрғындары – жалдамалы қызметкерлер.

Бұл осы Сеулге жақын қала Ёңиннің шетінде, тау етегінде орналасқан ауыл. Мұндай ауылдар басқа өңірлерде де бар дейді. Онда кәдімгідей адамдар тұрады екен. Олар өздері үшін үйлерін күтіп ұстайды.

Сосын мен сияқты шетелдіктер де көп жүргенімен, ерекше көзге түскені балаларын ерткен жергілікті ата-аналар болды. Апайымның айтуынша, ата аналар өз балаларына ұлттық ерекшеліктерімен, тарихымен таныс болуы үшін әдейі ертіп келетін көрінеді.

  Оған аралап жүріп көзім жетті. Сол жердегі бір музейде баласының кішкентайына қарамастан, музейдегі мүсіндерді түсіндіріп жатқан әкені көрдім.

Менің жанымда бір жақсы қыз тұрады. Өзі Таразда туып-өскен жергілікті кәріс қыз. Шыны керек, өзіміздің қазақтан көрмеген жақсылықты сол қыздан көп көрдім.

Менің үстелімнің үстінде Құран, оныкінде Інжіл тұрады. Бәрі түсінікті ғой, енді ))

Алғаш танысқанымыз әлі есімде, өзіме бөлінген бөлмеме келіп, заттарымды реттестіріп жатсам, есіктен бейтаныс қыз кіріп келді. Амандасып, танысып жатып, «мен де Қазақстаннанмын» дегенде туысымды көргендей қуанып кеттім. Ал сосын бар орысшамды есіме түсіріп, сөйлесуге тырыстым. Мына жақта жүрген соң, орыс тілінен корей тілі жақын болып кетті. Сосын жағдайымды айтып, ара-арасында тілім жетпей жатса, кәрісше ұғысармыз дедім де қойдым.

Бірде әңгіме айтып отырып, «мен Қазақстанға барып, қазақ тілін үйренгім келеді» дейді. «Түсінесің бе?» десем, «кішкене түсінемін, бірақ еркін сөйлей алмаймын. Қазақ тілі маған ұнайды» дегені. Әлгі сөзді естігенде, ішім жылып қалды. Арасында «бірақ қазақ достарыма қазақша сөйлеңдерші десем, сөйлемейді» деп мұңын шақты.

Аллаһтың қалауы ғой, о қыздың жүрегіне мейірім беріп қойғанын айтсаңызшы. Жатақханамызда негізінен әр бөлмеде екі қыздан тұрады. Сондықтан намаз оқиын десең, кейде кездейсоқ кедергілер көлденең шығып жатады. Түрлі ұлт, түрлі дін өкілдері болғандықтан да шығар. (Басқа қыздардан естуім). Бірақ, Аллаға шүкір, келе сап, жағдайымды айтып ем, «өзім Қазақстандықпын, түсінемін ғой, емін-еркін оқи бер» деп кеңшілік білдірді. Мұндай қуанбаспын!

Туған күнім болатын. Таңертең тұрсам, үстелімнің үстінде мына құттықтау қағазы мен сыйлық тұр екен. Күтпеген сый адамды қуантады ғой.^^ Мені сыйлап, қазақша жазған тілегін оқып, кәдімгідей ерекше әсер алдым.

Одан осы Кореядағы барлық студенттер бірігіп,  MT-ға баратын болдық. Шыны керек, өз қалауыммен барып, Кореяда Қазақстанның қандай балалары оқып жүргенін көріп, білгім келді. Не де болса тәуекел деп құрбыма еріп бардым. Бірақ Алладан сұрасаңыз, бәрін береді ғой.

Студенттер жан-жақтан жинала бастады. Бірнешеуі келіп, өздері амандасып, хал-жағдайымды, оқуымды сұрап, жөн сұрасып жатыр. Бір жағынан таңданып отырмын. Іштерінен маған ерекше көңіл бөлгендері қалай деп… Дәріханадан дәрі іздеп таппай келіп ек, екінші біреуі әкеп тұр. Оның себебін кейін білдім. Бөлмеге келген соң…

Сөйтсем, қасымда тұратын қыз сол MT-ді ұйымдастырушылардың досы боп шықты. Өзі бармағанымен, басқаларға тапсырып қойыпты. Менің roommate-ім барады, көңіл бөле жүріңдер, бір жақта қалып қоймасын. Көп ішпеңдер. Ол өзі намаз оқиды т.с.с. деп мықтап тапсырса керек. Сонымен олар да өздерінің ондай адамдарды сыйлайтындықтарын, мүмкіндігінше көңіл бөлетіндіктерін айтып, уәде берген көрінеді.

Сөйтіп, жақсылықтың бәрін жанымдағы қыздан көріп келемін. Аллаға мың шүкір!

Сондықтан сізді қашанда оқыған намазыңыз, Құраныңыз, Аллаһ разылығы үшін істеген амалдарыңыз тек о дүниеде емес, осы дүниеде де сізді қорғап жүретініне шүбә келтірмеңіз.

Жақсы көршілеріңіз көп болсын!!!

Қазақстанда жүргенде демалыс күндерге (мерекелік, апталық) онша мән бермеппін. (Бұл «қасиет» менде ғана емес, мен сияқты өзге адамдарда да болуы кездесуі мүмкін.) Демалыс мен үшін жұмыс күні болатын. Олай дейтін себебім, бір апта бойы жасай алмаған жұмыстарымды сенбі, жексенбі немесе мерекелік демалыстарға қалдырушы едім. Ал оным мені үйден тіпті алыстатып жіберді.

Кореяға келгелі кәрістердің жақсы бір қасиетін байқадым. Кореяда аптасына бес күн жұмыс істейді, яғни сенбі, жексенбі барлық жерде демалыс. Олар осы екі күнді тиімді пайдалануға тырысады. Бұл күндері барлық жұмыстарды тастап, жанұясымен бірге саяхаттайды, көкке шығады(парк, т.с.с. демалыс орындары), яғни демалыста демалады. Жастар өздерінің достарымен бірге уақыт өткізеді.

Өткен жолы мен де демалысымды жіберіп алмайын деп, бір жағынан күздің көркін тамашалу үшін достарыммен бірге Сеулдегі Кёңбок сарайына барып келдім. Күн бұлыңғыр болса да, жақсы демалып қайттық.

This slideshow requires JavaScript.

Кореяда күздің көркі –«танпуң». Яғни жасыл жапырақтардың қызыл, сары түске өзгеруін осылай айтады. Әдетте қазан айының жиырмасынан бастап, танпуңды тамашалау басталады. Бұл да кәрістер үшін кәдімгідей мереке сияқты. Бала-шағасын ертіп, танпуңды көруге барады. Суретке түседі, демалып қайтады.

Корей тілін үйреніп жүрген соң, корей сериалдарына деген қызығушылығым сөзбен айтып жеткізгісіз еді. Бір сериасын көрсем, ары қарай кіріп кетіп, сол сериалдың аяғына шыққанға дейін көңілім тыныш таппайтын. Кореяға келу менің арманым болатын. Сөйтіп жүріп, Кореяғада келдік, оқуды да тамамдадық, жұмысқа кірдік. Сол жақсы көретін баяғы корей сериалдарын аударатын аудармашы болдым.

Бір күні жаңа сериал келді. Өзіме берілген бір серияны аударып жатыр едім, кейіпкердің сөзінің бас жағына оқиғаның барысын «Жаңалықты жаңа естіп тұрғандай шошыған кейіпте» немесе «күрсініп» (былай дейді)деген мағынада түсіндірілген сөз тұрды. Соны қалай көрдім, солай көңілім түсіп кетті. Осы күнге дейін сериалды шын өмірдей көріп жүрген маған ауыр тиді білем ))). Өзімнің алданып, ешнәрсеге бергісіз уақыттарымды соған сарп еткенім ойыма оралып біраз ойланып қалдым. Содан бастап, ой да өзгерді. Адам бола бастадық. ^^

Екіншісі рет Кореяға келгенде қатты көңілім түсті. Себебі Кореядағы өмір сериалдағыдай емес екеніне көзім жетсе керек. (Негізі әрбір адамның өзінің өмірі жеке бір сериал ғой). Корей сериалдары шын өмірді бейнелейді деп айту қиын. Әсірелеп көрсететіні рас. Сосын адамдардың бәрі сериалдағыдай емес. Сериалдың кейіпкерлері пластикалық операциядан өтпей, сериалға түспейді. Тағы бір себеп, бізге көрсету үшін, соған еліктіру үшін тоқтаусыз түсіріліп жатқан корей сериалдары. Корейлер өзін әлемге таныту үшін кино, сериал, ән, биге аса көп көңіл бөледі. Сол арқылы басқа елге өздерінің мәдениетін, тілін сіңдіргісі келеді. Сол арқылы Кореяға келушілерді көбейткісі келеді. Мұнысы үшін әрине олар кінәлі емес. Себебі олар өздері үшін тырысуда. Тек сол саясаттың жетегінде кетіп жатқанымыз мені қынжылтады.

This slideshow requires JavaScript.

Welcome to WordPress.com. This is your first post. Edit or delete it and start blogging!